full screen background image

Dania z pokrzyw

Pokrzywa zwyczajna występuje w stanie dzikim w Europie, Azji, Afryce Północnej, Ameryce Północnej. Rośnie w wilgotnych lasach i zaroślach oraz bardzo często na żyznych siedliskach ruderalnych.

Pokrzywa zwyczajna jest użytkowana na wiele sposobów – jest rośliną leczniczą i kosmetyczną, jadalną i paszową, dostarcza także włókien, barwnika i jest użytkowana w ogrodnictwie. Pokrzywa odgrywa też rolę w ludzkiej kulturze duchowej. Z powodu obecności kłująco-parzących włosków powoduje bolesne podrażnienia skóry ludzi i zwierząt.

Pokrzywa ma długą tradycję zastosowań leczniczych. Autorzy starożytni (np. Pedanios Dioskurydes i Pliniusz Starszy) wskazywali m.in. na jej zdolność do tamowania krwotoków, uznawali za afrodyzjak, remedium na zatrucia i oparzenia. Sok zaprawiany cukrem zalecany był na żółtaczkę, astmę, gruźlicę i kolki. W leczeniu zaburzeń nefrologicznych (m.in. kolki nerkowej i krwiomoczu) stosował ją Mikołaj Kopernik, opierając się głównie na pracach Awicenny. W lecznictwie ludowym biczowanie pokrzywami praktykowano w stanach reumatycznych, przy czym czyniono tak już co najmniej od starożytności. Rzymianie zwali taki zabieg utricatio i przypisywali mu niezwykłą skuteczność, także np. przy leczeniu cholery. Według Krzysztofa Kluka podobnym sposobem “postępowali sobie u płci męskiey do sprawy małżeńskiey niesposobney”. Pokrzywa wykorzystywana była w lecznictwie ludowym w Polsce także przy schorzeniach skóry, pielęgnacji włosów i łupieżu, astmie i kaszlu, rzadziej przy chorobach kobiecych, chorobach przewodu pokarmowego i krwionośnego oraz przy przeziębieniach. Suszone ziele palono jak papierosy przy astmie, kaszlu i bólach zębów. W Rosji i w Afryce pokrzywa była stosowana także przy obrzękach, biegunce i robaczycy. Po rozprzestrzenieniu na świecie pokrzywa szybko w różnych obszarach trafiła w szerokim zakresie do użytku w lecznictwie ludowym (np. w Ameryce Południowej i Środkowej).

Potrawka z duszonej pokrzywy à la szpinak

Składniki (porcja na 2-3 osoby):

  • pędy, liście pokrzywy 250g
  • 2-4 ząbki czosnku (zgodnie z preferencjami)

Beszamel:

  • masło
  • 1/2 szklanki mleka
  • łyżeczka mąki
  • ząbek czosnku

Obieramy łodygi z pokrzyw (prawdziwi twardziele robią to gołymi rękami). następnie blanszujemy (parzymy) opłukane liście pokrzywy i przecieramy je (np. w blenderze) razem z czosnkiem. Roztapiamy masło, dodajemy pół szklanki mleka, rozgnieciony czosnek i dusimy aż do miękkości. Mieszamy pokrzywową masę z beszamelem i gotowe.

Ziołomiódmiód pokrzywowy

W sokowirówce odciągamy sok z pokrzywy. Mieszamy sok pokrzywowy z miodem w proporcji odpowiednio 1 do 5.

Pokrzywowo-miętowy napój orzeźwiajacy

Zalewamy liście mięty i pokrzywy gorąca woda. Po wystygnięciu dodajemy cytryny, możemy posłodzić miodem. Pijemy po schłodzeniu.

Zupa jarzynowa

Posiekana pokrzywa jest świetnym dodatkiem do klasycznej zupy jarzynowej.

Jajecznica z pokrzywą

Siekamy kilka, kilkanaście liści pokrzywy (w zależności od ilości jaj) i dusimy na maśle, najlepiej klarowanym. Dodajemy rozmieszane i ew. doprawione innymi ziołami jajka i smażymy na patelni aż do ścięcia jajek. Pycha

Pierogi z młodą pokrzywą

Składniki:

Ciasto na pierogi:

  • 2 szklanki mąki
  • 3/4 szklanki wody
  • 1 jajko.

Farsz:

  • 80 dkg liści pokrzywy
  • 4 dkg masła najlepiej klarowanego
  • 1 łyżka mąki
  • 1 jajko
  • 1 duży ząbek czosnku
  • sól i pieprz do smaku
  • 3 dkg tartej bułki
  • 8 dkg masła do polania pierogów.

Młodą (od maja do końca czerwca) pokrzywę starannie opłukać, odsączyć. Zalać osolonym wrzątkiem i gotować ok. 10 min. na silnym ogniu. Odcedzić, odsączyć, ostudzić i przetrzeć przez druciane sitko albo posiekać na desce. Wbić jajko, dodać tartą bułkę, zmiażdżony zgniataczem lub drobniutko posiekany ząbek czosnku, sól i pieprz. Wszystko razem dokładnie wymieszać. Jeśli masa jest za rzadka, dodać tartej bułki. Zagnieść ciasto, rozwałkować, wykroić krążki lub kwadraciki, rozłożyć nadzienie, zlepić pierogi i ugotować. Pierogi z młodą pokrzywą polać roztopionym, ale nie smażonym masłem.

Inne nasze przepisy